การท่องเที่ยวสร้างสรรค์ นับว่าเป็นอีกรูปแบบหนึ่งของการท่องเที่ยวที่น่าสนใจ ดังนั้นการพัฒนารูปแบบการท่องเที่ยวจึงจำเป็นต้องมีกระบวนการจัดการวัฒนธรรมเพื่อการท่องเที่ยว (Creative Tourism and CulturalDevelopment) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการสื่อความหมายของวัฒนธรรมของท้องถิ่นให้สามารถถ่ายทอดคุณค่าและมีความหมายทางสัญลักษณ์ อันบ่งบอกถึงความเป็นเอกลักษณ์ที่ต่างกันออกไปของแต่ละท้องถิ่น ซึ่งเป็นทรัพยากรสำคัญทางการท่องเที่ยว โดยวัฒนธรรมสามารถสร้างรายได้ให้กับการท่องเที่ยว ในขณะเดียวกัน การท่องเที่ยวก็ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือในการสืบทอดวัฒนธรรมให้คงอยู่

การท่องเที่ยวสร้างสรรค์คืออะไร ?

องค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ ยูเนสโก (UNESCO) ได้ให้นิยามของการท่องเที่ยวสร้างสรรค์ว่า เป็นการท่องเที่ยวที่มีจุดประสงค์สอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาชุมชนที่เกี่ยวข้องเพื่อให้เกิดความยั่งยืนในการดำเนินชีวิตของชุมชน โดยจัดกิจกรรมการท่องเที่ยวอย่างกลมกลืนและสัมพันธ์กับประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ตลอดจนวิถีต่าง ๆ ในชุมชน ในเชิงของการเรียนรู้และการทดลอง เพื่อให้ได้มาซึ่งประสบการณ์จากสิ่งที่มีอยู่และเป็นอยู่จริงในชุมชน นอกจากนั้น ชุมชนจะต้องสามารถใช้การจัดการท่องเที่ยวสร้างสรรค์เป็นเครื่องมือในการรักษาความสมดุลระหว่าง การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจากการท่องเที่ยวภายในชุมชนและชุมชนจะได้รับผลประโยชน์ ทั้งในรูปแบบที่เป็นผลประโยชน์ตอบแทนอิงตามระบอบทุนนิยมและในรูปแบบความยั่งยืนของการพัฒนาในชุมชน
ยูเนสโกยังได้ให้ความหมายของการท่องเที่ยวสร้างสรรค์รวมถึงการจัดให้เกิดกิจกรรมต่างๆ โดยเน้นการเรียนรู้ การศึกษาจากประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับชุมชน ตลอดจนการมีส่วนร่วมและปฏิสัมพันธ์ระหว่างนักท่องเที่ยวกับชุมชน การท่องเที่ยวสร้างสรรค์จะเน้นความสัมพันธ์ระหว่างนักท่องเที่ยวและผู้คนในชุมชนนั้นๆ โดยมีเป้าหมายว่านักท่องเที่ยวในลักษณะของการท่องเที่ยวสร้างสรรค์จะเป็นนักท่องเที่ยวที่ไม่ใช่เป็นเพียงนักท่องเที่ยว (Tourist) แต่จะเป็นสมาชิกของชุมชนที่ได้มีโอกาสเข้าไปใช้ชีวิตร่วมกัน
การท่องเที่ยวสร้างสรรค์นับได้ว่าเป็นการท่องเที่ยวรูปแบบใหม่เมื่ออ้างอิงจากความหมายของการท่องเที่ยวในรูปแบบที่มีมาก่อน แต่เดิมการท่องเที่ยวมีวัตถุประสงค์เพียงเพื่อเป็นการใช้เวลาในการพักผ่อนหย่อนใจ แสวงหาความสุขและความเพลิดเพลินที่ได้รับจากการท่องเที่ยวในสถานที่ท่องเที่ยวนั้นๆ แม้ต่อมาการท่องเที่ยวได้เพิ่มรูปแบบให้มีการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์หรือเชิงวัฒนธรรม โดยจะเน้นรูปแบบของการท่องเที่ยวไปยังพิพิธภัณฑ์ หรือโบราณสถานต่างๆ แต่ก็ยังไม่มีมิติของการพัฒนาและสร้างความสมดุลในชุมชนโดยการใช้การท่องเที่ยวอย่างสร้างสรรค์

แหล่งท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์

บ้านคุณบุญชอบ เอมอิ่ม นักพัฒนาด้านเศรษฐกิจพอเพียง จ.สุโขทัย

ปราชญ์เกษตรกรแห่งตําบลคลองกระจง อําเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัยที่มีความมุ่งมั่นในการพัฒนาอาชีพการเกษตร

อ่านรายละเอียด
บ้านคุณฉัตรกมล มุ่งพยาบาล เกษตรต้นแบบเพื่อการส่งออก จ.ชุมพร

กษตรกรระดับปริญญาโทที่มีความมุ่งมั่นกับการทํา สวนทุเรียนนอกฤดูกาลจนประสบความสําเร็จ ได้รับการ ยกย่องให้เป็นปราชญ์ชาวบ้านของอําเภอพะโต๊ะ จังหวัดชุมพร โดยได้ถ่ายทอดองค์ความรู้และเป็นต้นแบบของการจัดการสวนทุเรียนคุณภาพเพื่อการส่งออกให้กับเกษตรกร ในชุมชน จากความสําเร็จในการปลูกทุเรียนนอกฤดูกาลของคุณฉัตรกมล

อ่านรายละเอียด
บ้านคุณกัญญา ทิพโยสถ ปราชญ์แห่งตระกูลต้นกำเนิดละครชาตรี จ.กรุงเทพมหานคร

คุณกัญญา ทิพโยสถ เป็นศิลปินที่ยึดอาชีพการแสดงละครชาตรีมาตั้งแต่วัยเยาว์ตามแบบอย่างบรรพบุรุษ

อ่านรายละเอียด
บ้านคุณวิบูลย์ เข็มเฉลิม วิถีเกษตรพึ่งตนเอง จ.ฉะเชิงเทรา

เกษตรกรผู้ประสบปัญหากับการทําเกษตรกรรมที่ ผิดวิธีจนเป็นหนี้สิน ได้เปลี่ยนแนวคิดพลิกผันชีวิต

อ่านรายละเอียด
บ้านคุณราตรีศรีวิไล บงสิทธิพร ศิลปินหมอลำ จ.ขอนแก่น

ราตรีศรีวิไล บงสิทธิพร หรือหมอลําราตรีศรีวิไลที่ลูกศิษย์ต่างเรียกขานกันว่าแม่ครูราตรีศรีวิไล หมอลําระดับปริญญาเอกที่มีความ สามารถในการลําและประพันธ์กลอนลําที่ได้รับรางวัลมากมาย อีกทั้งยังถ่ายทอดภูมิปัญญาและองค์ความรู้สู่ลูกศิษย์หลายต่อหลายรุ่น จนได้รับการยกย่องให้เป็นปราชญ์อีกท่านหนึ่งของ อําเภอเมือง ขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น

อ่านรายละเอียด
บ้านคุณพิกุล กิตติพล นักอนุรักษ์ป่าไม้กฤษณา จ.ระยอง

ปราชญ์ชาวบ้านและนักอนุรักษ์ป่าไม้แห่งตําบลกะเฉด อําเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง

อ่านรายละเอียด