การท่องเที่ยวสร้างสรรค์ นับว่าเป็นอีกรูปแบบหนึ่งของการท่องเที่ยวที่น่าสนใจ ดังนั้นการพัฒนารูปแบบการท่องเที่ยวจึงจำเป็นต้องมีกระบวนการจัดการวัฒนธรรมเพื่อการท่องเที่ยว (Creative Tourism and CulturalDevelopment) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการสื่อความหมายของวัฒนธรรมของท้องถิ่นให้สามารถถ่ายทอดคุณค่าและมีความหมายทางสัญลักษณ์ อันบ่งบอกถึงความเป็นเอกลักษณ์ที่ต่างกันออกไปของแต่ละท้องถิ่น ซึ่งเป็นทรัพยากรสำคัญทางการท่องเที่ยว โดยวัฒนธรรมสามารถสร้างรายได้ให้กับการท่องเที่ยว ในขณะเดียวกัน การท่องเที่ยวก็ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือในการสืบทอดวัฒนธรรมให้คงอยู่

การท่องเที่ยวสร้างสรรค์คืออะไร ?

องค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ ยูเนสโก (UNESCO) ได้ให้นิยามของการท่องเที่ยวสร้างสรรค์ว่า เป็นการท่องเที่ยวที่มีจุดประสงค์สอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาชุมชนที่เกี่ยวข้องเพื่อให้เกิดความยั่งยืนในการดำเนินชีวิตของชุมชน โดยจัดกิจกรรมการท่องเที่ยวอย่างกลมกลืนและสัมพันธ์กับประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ตลอดจนวิถีต่าง ๆ ในชุมชน ในเชิงของการเรียนรู้และการทดลอง เพื่อให้ได้มาซึ่งประสบการณ์จากสิ่งที่มีอยู่และเป็นอยู่จริงในชุมชน นอกจากนั้น ชุมชนจะต้องสามารถใช้การจัดการท่องเที่ยวสร้างสรรค์เป็นเครื่องมือในการรักษาความสมดุลระหว่าง การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจากการท่องเที่ยวภายในชุมชนและชุมชนจะได้รับผลประโยชน์ ทั้งในรูปแบบที่เป็นผลประโยชน์ตอบแทนอิงตามระบอบทุนนิยมและในรูปแบบความยั่งยืนของการพัฒนาในชุมชน
ยูเนสโกยังได้ให้ความหมายของการท่องเที่ยวสร้างสรรค์รวมถึงการจัดให้เกิดกิจกรรมต่างๆ โดยเน้นการเรียนรู้ การศึกษาจากประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับชุมชน ตลอดจนการมีส่วนร่วมและปฏิสัมพันธ์ระหว่างนักท่องเที่ยวกับชุมชน การท่องเที่ยวสร้างสรรค์จะเน้นความสัมพันธ์ระหว่างนักท่องเที่ยวและผู้คนในชุมชนนั้นๆ โดยมีเป้าหมายว่านักท่องเที่ยวในลักษณะของการท่องเที่ยวสร้างสรรค์จะเป็นนักท่องเที่ยวที่ไม่ใช่เป็นเพียงนักท่องเที่ยว (Tourist) แต่จะเป็นสมาชิกของชุมชนที่ได้มีโอกาสเข้าไปใช้ชีวิตร่วมกัน
การท่องเที่ยวสร้างสรรค์นับได้ว่าเป็นการท่องเที่ยวรูปแบบใหม่เมื่ออ้างอิงจากความหมายของการท่องเที่ยวในรูปแบบที่มีมาก่อน แต่เดิมการท่องเที่ยวมีวัตถุประสงค์เพียงเพื่อเป็นการใช้เวลาในการพักผ่อนหย่อนใจ แสวงหาความสุขและความเพลิดเพลินที่ได้รับจากการท่องเที่ยวในสถานที่ท่องเที่ยวนั้นๆ แม้ต่อมาการท่องเที่ยวได้เพิ่มรูปแบบให้มีการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์หรือเชิงวัฒนธรรม โดยจะเน้นรูปแบบของการท่องเที่ยวไปยังพิพิธภัณฑ์ หรือโบราณสถานต่างๆ แต่ก็ยังไม่มีมิติของการพัฒนาและสร้างความสมดุลในชุมชนโดยการใช้การท่องเที่ยวอย่างสร้างสรรค์

แหล่งท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์

บ้านคุณละออง บัวเพชร ผู้รังสรรค์งานทอผ้ายกแห่งเมืองนคร จ.นครศรีธรรมราช

ในเขตอําเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช นอกจากจะเป็นเมืองแห่งประวัติศาสตร์แล้ว ยังเป็นแหล่งผลิตผ้ายกเมืองนครที่มี ลวดลายงดงามเป็นเอกลักษณ์โดดเด่น ผลงานของ ปราชญ์ผู้มีความรู้ความชํานาญอย่างคุณละออง บัวเพ็ชร์ ผู้เป็นต้นแบบในการสืบทอดงานศิลปหัตถกรรมที่ทรงคุณค่าแขนงนี้

อ่านรายละเอียด
บ้านคุณราตรีศรีวิไล บงสิทธิพร ศิลปินหมอลำ จ.ขอนแก่น

ราตรีศรีวิไล บงสิทธิพร หรือหมอลําราตรีศรีวิไลที่ลูกศิษย์ต่างเรียกขานกันว่าแม่ครูราตรีศรีวิไล หมอลําระดับปริญญาเอกที่มีความ สามารถในการลําและประพันธ์กลอนลําที่ได้รับรางวัลมากมาย อีกทั้งยังถ่ายทอดภูมิปัญญาและองค์ความรู้สู่ลูกศิษย์หลายต่อหลายรุ่น จนได้รับการยกย่องให้เป็นปราชญ์อีกท่านหนึ่งของ อําเภอเมือง ขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น

อ่านรายละเอียด
บ้านคุณไวพจน์ เพ็งเปิ้น ช่างตีดาบเหล็กน้ำพี้ จ.อุตรดิตถ์

ดาบเหล็กน้ําพีแห่งตําบลน้ําพี้ อําเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ ยังคงเป็นศัสตราวุธแห่งศรัทธาที่ปราชญ์

อ่านรายละเอียด
บ้านคุณยุธศักดิ์ ศิริสวัสดิ์ ศิลปินผู้ประดิษฐ์หัวโขน จ.สมุทรสงคราม

ศิลปินผู้มีความหลงใหลในความงามของศิลปะไทยและมี ความสามารถด้านการประดิษฐ์หัวโขนจากการเรียนรู้กับผู้ทรงคุณวุฒิ

อ่านรายละเอียด
บ้านคุณบุญชอบ เอมอิ่ม นักพัฒนาด้านเศรษฐกิจพอเพียง จ.สุโขทัย

ปราชญ์เกษตรกรแห่งตําบลคลองกระจง อําเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัยที่มีความมุ่งมั่นในการพัฒนาอาชีพการเกษตร

อ่านรายละเอียด
บ้านคุณอานนท์ ไชยรัตน์ นักอนุรักษ์กลองพื้นบ้านล้านนา จ.เชียงใหม่

ปราชญ์นักอนุรักษ์กลองพื้นบ้านล้านนาแห่งตําบล ฟ้าฮ่าม อําเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่

อ่านรายละเอียด